Tiếp nối chuỗi phân tích về Chiến lược Logistics Quốc gia FWC 2025, chúng ta đã hình dung rõ nét bức tranh bốn trụ cột chính phủ hướng tới. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ là làm thế nào để vận hành trơn tru khi thị trường luôn đầy rẫy biến động?  

Tại Panel 4 của FWC 2025, chủ đề “Xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt và bền vững” đã khẳng định một thông điệp vô cùng mạnh mẽ. “Bền vững” và “Linh hoạt” không còn là lựa chọn phụ, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa chiến lược quốc gia.  

Dưới đây là những phân tích sâu sắc về vai trò sống còn của hai yếu tố then chốt này đối với bốn trụ cột quan trọng.

Hạ tầng & Tạo thuận lợi thương mại: “Hạ tầng Mềm” là điều kiện tiên quyết cho sự Linh hoạt

Quyết định 2229/QĐ-TTg đặt mục tiêu đến năm 2035 sẽ xây dựng ít nhất 05 trung tâm dịch vụ logistics hiện đại với quy mô ngang tầm quốc tế. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp chỉ tập trung vào quy mô kho bãi hay đội xe, bộ máy sẽ trở nên cồng kềnh và kém thích ứng. WR1 từng phân tích rằng “Hạ tầng Mềm” gồm cơ chế và quy trình đồng bộ chính là “hệ điều hành” quyết định hiệu suất thực tế. Trong bối cảnh mới, đây chính là điều kiện tiên quyết giúp tạo ra sự linh hoạt cần thiết cho toàn bộ hệ thống logistics quốc gia. 

Minh chứng rõ nét nhất cho quan điểm này đến từ chia sẻ của ông Peter Lim, Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics Singapore tại hội nghị. Ông cho biết Singapore đang có kế hoạch mở rộng công suất cảng biển lên mức 65 triệu TEU trong vòng 20 năm tới đây. Họ dám đầu tư lớn vào hạ tầng cứng vì sở hữu nền tảng hạ tầng mềm vững chắc dựa trên sự hợp tác công-tư. Sự đồng thuận này giúp Singapore xây dựng hạ tầng theo tư duy phòng bị sẵn, đảm bảo sự linh hoạt trước mọi kịch bản tăng trưởng. Đặc biệt, việc dành tới 65% công suất cho chuỗi lạnh cho thấy sự chuyển dịch linh hoạt sang các ngách giá trị cao và bền vững. 

Từ góc nhìn này, các Forwarder Việt Nam cần thay đổi chiến lược đầu tư dàn trải sang tập trung xây dựng năng lực mềm thật vững chắc. Hãy chú trọng quy trình chuẩn hóa và kiến thức chuyên môn để phát triển các dịch vụ ngách như logistics bảo quản hàng hóa đặc thù.  

Ông Nguyễn Quang Vinh từ VCCI cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của chính sách trong việc tạo điều kiện cho các thực hành bền vững này. Một hành lang logistics muốn thích ứng nhanh cần có cơ chế thoáng và sự đồng hành tin cậy giữa Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp.

Số hóa & Đổi mới sáng tạo: Năng lực Dự báo là điều kiện tiên quyết để vượt “Ngưỡng tử”

Chiến lược quốc gia đã đặt ra mục tiêu 80% doanh nghiệp logistics phải sử dụng các giải pháp chuyển đổi số hiệu quả vào năm 2035. Con số này không chỉ là một chỉ tiêu kỹ thuật mà là điều kiện tiên quyết để đạt được sự linh hoạt trong bối cảnh mới. WR1 từng phân tích về “Ngưỡng tử” khi chi phí logistics chạm mốc 50% giá thành do xử lý thủ công hàng triệu đơn hàng nhỏ lẻ. Sự khác biệt giữa hàng container truyền thống và thương mại điện tử đòi hỏi năng lực quản trị dữ liệu cao mà cách làm cũ không thể. 

Để không chạm vào “ngưỡng tử” nguy hiểm này, Panel 4 khẳng định số hóa là điều kiện bắt buộc để có năng lực dự báo chính xác từ đó dẫn đến khả năng thích ứng: 

• Về khả năng dự báo, Singapore đang ứng dụng Bản sao kỹ thuật số để tiên liệu các kịch bản rủi ro và tránh chi phí phát sinh.  

• Về khả năng thích ứng, Turkish Cargo đã chứng minh họ có thể mở một tuyến bay mới chỉ trong ba ngày nhờ hệ thống dữ liệu. Khả năng xoay chuyển thần tốc này cho thấy dữ liệu xuyên suốt là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp ra quyết định ngay tức thì. 

Rõ ràng, chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu cho sang mà là điều kiện sinh tồn để kiểm soát chi phí và duy trì dòng chảy. Ông David Yokeum – Chủ tịch WCAworld cũng nhắc nhở rằng công nghệ là nền tảng, nhưng niềm tin và giao tiếp con người mới là chất keo gắn kết mạng lưới. Chỉ khi kết hợp công nghệ hiện đại với yếu tố con người, sự linh hoạt của chuỗi cung ứng mới thực sự đạt hiệu quả tối ưu. 

Logistics Xanh & Bền vững: Sự Bền bỉ là điều kiện tiên quyết để Tồn tại

Chính phủ đặt mục tiêu phát triển logistics xanh và giảm phát thải hướng tới Net Zero trong Quyết định 2229 với một tầm nhìn đầy tham vọng. Nhiều doanh nghiệp coi đây là gánh nặng chi phí, nhưng thực tế chứng minh bền vững là điều kiện tiên quyết để chuỗi cung ứng tồn tại. Ông Nguyễn Quang Vinh – Phó Chủ tịch chuyên trách VCCI đã dẫn chứng cơn bão Yagi tại Hà Nội như một lời cảnh tỉnh sâu sắc về tác động của biến đổi khí hậu. Ông nhấn mạnh rằng “Xanh hóa” không chỉ là trách nhiệm xã hội mà là cách duy nhất để tăng sức chống chịu cho các doanh nghiệp. 

Nếu thiếu yếu tố cốt lõi này, chuỗi cung ứng sẽ dễ dàng bị đứt gãy trước các rủi ro môi trường ngày càng trở nên khốc liệt. Đồng tình với quan điểm này, ông David Yokeum cho rằng thế giới đang chuyển dịch tư duy từ “Vừa kịp lúc” sang tư duy “Phòng bị sẵn”. Sự thay đổi này nhằm tối ưu an toàn dài hạn thay vì chỉ tập trung vào tối ưu hiệu quả ngắn hạn như trước đây thường thấy. 

Để hiện thực hóa điều kiện tiên quyết này mà không bị áp lực tài chính, các Forwarder cần tận dụng tối đa các cơ chế tín dụng xanh. VCCI đang nỗ lực thúc đẩy các nguồn lực tài chính này để hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình vận hành bền vững hơn. Việc đầu tư vào phương tiện và kho bãi bền vững chính là cách doanh nghiệp mua bảo hiểm dài hạn cho tương lai của chính mình. Đây là cách biến những thách thức từ Quyết định 2229 thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trên thị trường logistics đang đầy những biến động.

Năng lực & Nguồn nhân lực: “Giỏi căn bản” là điều kiện tiên quyết để Thích ứng

Để vận hành trơn tru ba trụ cột Hạ tầng, Số hóa và Xanh hóa, yếu tố con người luôn đóng vai trò trung tâm và quan trọng nhất. Quyết định 2229 đặt mục tiêu 70% lao động được đào tạo chuyên môn vào năm 2035, một thách thức lớn trong kỷ nguyên của tự động hóa. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là loại năng lực nào mới là điều kiện tiên quyết để nhân sự có thể linh hoạt trước mọi thay đổi? Lời khuyên từ ông Mike Reid thuộc Central Retail Group tại hội nghị rất thực tế và đắt giá:  

“Hãy “Giỏi việc cơ bản” trước khi làm lớn.” 

Nhiều doanh nghiệp mải chạy theo các công nghệ hào nhoáng như Blockchain hay AI mà quên mất nền tảng quản trị vận hành cốt lõi bên trong. Ông Mike Reid nhấn mạnh rằng muốn thích ứng với công nghệ mới, nhân sự phải nắm vững các nguyên lý vận hành quan trọng nhất của ngành. Hiểu rõ chi phí trên mỗi đơn vị và tốc độ dòng chảy là điều kiện tiên quyết để làm chủ công cụ một cách linh hoạt nhất. 

Ông cũng chia sẻ về mô hình “Supply Chain Academy” của Central Retail, nơi tái đào tạo nhân sự từ tư duy truyền thống sang tư duy hiện đại. Đây không chỉ là nơi cung cấp kiến thức mà còn là lò luyện để nhân viên thích nghi với môi trường làm việc mới đầy áp lực. Chỉ khi vững vàng từ gốc rễ căn bản, nhân sự logistics Việt Nam mới có đủ bản lĩnh để tùy biến và thích ứng thật nhanh. Điều này giúp họ vững vàng trước các làn sóng biến động của thị trường và đáp ứng đúng tinh thần chiến lược mà Quốc gia đề ra.

WR1: Đồng hành cùng Forwarder trong vận hội mới 

Là một đơn vị làm nghề, WR1 hiểu rằng Quyết định 2229 không chỉ là văn bản chỉ đạo, mà là tín hiệu cho một cuộc chuyển dịch lớn của cả hệ thống logistics quốc gia. Chúng tôi chọn cách đi cùng chiến lược này bằng sự Thích ứng nhanh và tư duy Xanh. 

Tại FWC 2025, chúng tôi không đóng vai trò quan sát viên, mà là người kết nối tri thức. WR1 mang những câu chuyện thực chiến từ Singapore, từ Turkish Cargo hay Central Retail về để chia sẻ lại với cộng đồng. Chúng tôi muốn các Forwarder Việt Nam cũng nhìn thấy những gì chúng tôi đang thấy: 

• Thấy được tầm quan trọng của việc chuẩn bị hạ tầng và quy trình (như cách Singapore làm). 

• Thấy được sức mạnh của dữ liệu trong việc dự báo rủi ro. 

• Và thấy rằng “Logistics Xanh” là tấm vé thông hành cho tương lai. 

Với định vị “Neutral for Forwarder”, WR1 sẽ tiếp tục là người bạn đồng hành, cung cấp những thông tin gợi mở và các bài học kinh nghiệm sát sườn nhất. Chúng tôi tin rằng, khi cộng đồng Forwarder cùng nhận thức rõ bài toán và cơ hội, chúng ta sẽ biến vận hội “ngàn năm có một” này thành sức mạnh thực sự của Logistics Việt Nam. 

Như lời đúc kết tại hội nghị: “Linh hoạt và bền vững cần chuyển từ lý thuyết sang hành động chủ động”. Hãy bắt đầu sự chủ động đó bằng việc thay đổi tư duy ngay từ hôm nay. 

Xem thêm bài viết:

FWC 2025 “Giải mã” Chiến lược Logistics Quốc gia: 4 Trọng tâm Xanh – Số – Hạ tầng – Năng lực 

TMDT Xuyên Biên Giới: Vượt “Ngưỡng Tử” Đón Sóng 9.000 Tỷ USD

Tài liệu tham khảo: Tác giả tổng hợp từ các phiên thảo luận tại Hội nghị FWC 2025.